CÜMBÜŞ WORKSHOPLARI
Mucidi Zeynel Abidin, Cumhuriyet’in ilk yıllarında icat ettiği cümbüş’ü bir yemek sırasında Atatürk’e tanıtır. Atatürk, bu çalgının sesinden etkilenir ve “Bu çalgı gittiği her yere eğlence götürür, o zaman adı cümbüş olsun” der. Adını Atatürk’ten alan cümbüş, aynı zamanda mucidi olan Zeynel Abidin’in de soyadı olur. Bir tencereyi andıran metal gövdesi bulunan cümbüş, ud sazıyla benzerlik gösterir. Ancak uddan farklı olarak 11 yerine 12 çelik teli bulunur. Metal gövdesinin ağzı deri kaplı ve perdesiz bir çalgıdır. Diğer enstrümanlardan farklı olarak sapı istendiğinde vidaları aracılığıyla çıkarılarak ayrılabilir ve farklı saplar birkaç saniyede takılarak, mandoline ya da tambura dönüştürülebilir. Bu yönüyle, kolayca taşınabilen ve taşınması sırasında kolay kolay zarar görmeyen bir özelliği vardır. İcadından hemen sonra Anadolu’nun hemen her yerine kolayca taşınmış ve halk müziğimiz içinde kendine yer bulmuştur.

Cümbüş Çeşitleri Nelerdir?
Cümbüş çeşitleri, enstrümanın kendine has bir özelliği olan sap kısmının ayrılarak farklı sapların kullanımı ile ortaya çıkar. Standart Cümbüş, Cura-Saz Cümbüş, Tambur Cümbüş, Yaylı Tambur Cümbüş, Gitar Cümbüş ve Mando Cümbüş olarak altı farklı türü bulunur.

Standart Cümbüş: Kısa saplıdır ve ud gibi akort edilir.

Cura Cümbüş: Uzun saplıdır ve bağlama gibi akort edilir.

Tambur Cümbüş: Çok uzun bir sapa sahip olan cümbüş türüdür. Adını aldığı tambur sazı gibi akort edilir.

Yaylı Tambur Cümbüş: Cümbüşler içinde ay ile çalınan türdür.

Gitar Cümbüş: Çok fonksiyonlu olarak tasarlanan sapın gövdeye vidalandığı cümbüşün perdeli olarak tasarlanan sapın gitar gibi akort edilen türüdür.

Mando Cümbüş: Perdeli mandolin gibi akort edilen cümbüş türüdür.

Cümbüş, halk müziğini icrasında olduğu kadar Batı müziğinin icrasında da kullanılabilen bir enstrüman olmasına rağmen, Türk Müziğinde hak ettiği yeri bir türlü bulamamış bir çalgıdır. Cümbüş daha çok piyasa ve halk çalgısı olarak kendi ününü oluşturmuş bir sazdır.

Hangi Tür Müziklerde Kullanılıyor?
Cümbüş, doğu batı sentezli bir müzik enstrümanı olarak değerlendirilebilir. İcat edildiği güne kadar daha önce görülmemiş metal burgulara sahip cümbüş, özellikle halk müziğinin icrasında boy göstermeye başlamıştır. Türk Musikisi içinde de kullanımı olan enstrümanın, Anadolu’da Gaziantep, Şanlıurfa gibi şehirlerde sıra gecelerinde halen kullanılan, ud ve bağlamanın yerini alamasa da akşamların vazgeçilmez çalgısı olarak yurdumuzdaki hemen tüm etnik gruplar tarafından çalınmış ve dinlenmiştir. Ünü, son yıllarda özellikle batıda ve ABD’de farklı müzik grupları tarafından kullanılmasıyla birlikte artan enstrümana ülkemizde Roman vatandaşlarımız büyük ilgi gösteriyor.

Cümbüş Çalmak Zor mu?
Çelik telli bir çalgı olan cümbüş, perdesiz olması nedeniyle çalınması uda benzer. Bu nedenle, saz gibi perdeli enstrümanlarla kıyaslandığında çalınması nispeten zor bir müzik aletidir. Enstrüman çalmanın zorluğunun üstesinden, öncelikle çalmayı öğrenenlerin gösterecekleri azim ve kararlılıkla gelinebilir. Çalındığı her yerde tanınan ve ilgi uyandıran tınısı ile hem çalanlar hem de dinleyenler için daima eğlence kaynağı olmayı başaran cümbüş, enstrümanı çalmayı gerçekten isteyenler için kolayca öğrenilip çalınabilir.

Cümbüş Çalmayı Nasıl Öğrenebilirim?
Ezgican Sanat Merkezimizde yer alan atölye çalışmaları, bireysel ve çalışma gruplarıyla cümbüş sanatçıları eşliğinde yapılan etkinliklerle cümbüşü çalmayı kısa sürede öğrenebilirsiniz. Hazırlanan aktiviteler, cümbüş çalma teknikleri ve deneyimlerin paylaşıldığı, müziğe gönül verenlerin bir araya geldiği ortamlarda yürütülüyor.

Cümbüş çalmayı öğrenmek isteyenlerin bilmeleri gereken ilk konu, temel nota becerileridir. Temel nota bilgisine sahip olmamanız, sizler için bir dezavantaj değildir. Nota becerilerine cümbüşü çalmayı öğrenirken de sahip olabilirsiniz. Nota bilgisinin ardından cümbüşü çalabilmek için duruş ve tutuş teknikleri, yapılan etkinliklerle pratik edilir. Pratiklerin ardından notaların saza uyarlanması çalışmalarına geçilir. Çalışma grupları ve workshoplarda yürütülen etkinliklerle kısa sürede temel olarak adlandırabileceğimiz basit parçaları cümbüşle çalmaya başlayabilirsiniz. Bu süre, nota bilginiz, müzik kulağınız ve enstrüman çalmaya yatkınlığınızla doğru orantılı olarak değişiklik gösterebilir. Ancak genel olarak atölye ve çalışma gruplarında 2 ya da 3 aylık süreç içinde cümbüş çalmayı öğrenebileceksiniz. Profesyonel anlamda cümbüş çalmak için ileri tekniklerin edinilmesi ve aynı zamanda çok daha fazla mesai harcamanız gereken bir sürecin de sizleri bekliyor olduğunu unutmayın.

BİLGİ TALEP FORMU