bağlama saz kursu

BİLGİ TALEP FORMU

BAĞLAMA SAZ WORKSHOPLARI

Halk müziği denince türkülerimiz, türkülerimiz denince bağlama akla gelir. Türk Halk Müziğinin icra edildiği hemen hemen tüm yörelerimizde en popüler enstrümanımız olarak karşımıza çıkan bağlama, genellikle yedi ve dokuz telli ve tezene (mızrap) ile çalınan, tekne, göğüs ve saptan oluşan müzik aletidir. Ülkemizde en çok ilgi duyulan ve çalınan enstrüman olma özelliğini koruyan bağlama, Ezgican Sanat Merkezimizde, saz ustalarının deneyimlerini paylaştıkları atölye ve workshoplarda bağlama çalmayı öğrenmek isteyenler için düzenlenen aktiviteler, milli enstrümanımızı çalmayı kolayca öğrenebilmeniz için yepyeni fırsatlar sunuyor.

Bağlama Nedir?

Orta Asya’da varlığını devam ettiren ‘kopuz’, bağlamanın atası olarak gösterilir. Ancak şimdiki halini 18.yüzyılda kazandığı kabul edilen bağlama, adını sapında bulunan perdelerin tellere bağlanmasından aldığı tahmin edilmektedir. Genellikle yedi ve dokuz telli ve tellerin mızrap aracılığıyla titreşimi sonucu sesin üretildiği ahşap bir enstrüman olan bağlama, tekne olarak adlandırılan gövde, göğüs ve sap olmak üzere üç bölümden oluşur. Sap kısmında bulunan üst eşik üzerine gerilen teller, göğüs kısmındaki orta eşik ile birleşir. Sap kısmında bulunan burgular aracılığıyla teller akort edilir. Teknenin üst ucundaki delik, titreşen tellerin ürettiği sesin ortaya çıktığı noktadır.

 Bağlama mı Saz mı?

Bağlama ve saz terimleri çoğunlukla birbirine karıştırılan terimlerdir. Saz, müziğimizde bütün çalgıların genel adı olarak kullanılır. Bağlama, bu kategori içinde telli sazlar gurubuna mensuptur. Bu gruba gitarı ve udu da ekleyebiliriz. Bu nedenle saz teriminin bağlama için kullanımı yanlıştır.

Bağlama Türleri

Telli çalgılar arasında yer alan bağlama, farklı boyutlarda üretimi yapılan sazlardandır. Bağlama türleri boyutlarındaki farklılıkların incelemede kolaylık sağlaması için ortaya çıkmıştır. Büyükten küçüğe doğru bağlama türlerini; meydan sazı, divan sazı, bağlama, bozuk, cura ve ikitelli saz olarak sıralamak mümkün.

Meydan Sazı: Bağlama ailesi içinde kullanımı büyük boyutlu oluşu nedeniyle azalan bir enstrüman olan meydan sazı, 12 telli bir türdür. Diğer bağlamalardan farklı olarak çok sayıda tele sahip olması adına 12 telli denilmesine neden olmuştur. Bağlamalar arasında en bas sesler meydan sazı ile çalınabilir.

Divan Sazı: Dokuz teli bulunan ve boyut olarak meydan sazından biraz daha küçük olan divan sazı, bas ve dolgun bir tınıya sahiptir. Divan sazında bulunan dokuz tel, üçerli gruplar halinde gerilmektedir.

Bağlama (Çöğür): Halk müziğinin en çok kullanılan ve en popüler bağlama üyesidir. Bağlama ailesine adını veren enstrüman, alt telleri üçer, orta ve üst telleri ikişerli olarak dizilmiştir. Adını aldığı perdeler, 17 ile 22 arasında değişir. Bu değişim bölgesel farklılar nedeniyle ortaya çıkmıştır. Farklı bölgelerde farklı perde sayıları bulunur. Meydan sazı ve divan sazına oranla daha küçük boyuta sahip olması nedeniyle kısa sap olarak da adlandırılır.

Bozuk: Yunanistan’da halk çalgısı olarak kullanılan Buzuki’den farkı bulunmayan çalgı, Ege ve Akdeniz bölgelerinde kullanılan ancak yaygınlığı bu bölgelerle sınırlı olan bağlama türdür. Kısa sap bağlamalarla aynı sayıda tele ve perdeye sahiptir.

Cura: Halk müziğimizin telli çalgılar ailesi içindeki bağlamaların en küçüğü olarak kabul edilen cura, genellikle altı telli olarak kullanılır. Üç ve dört telli kullanımlarının da bulunduğu enstrümanın bağlama curası ve tambura curası olmak üzere iki farklı türü bulunur.

İkitelli: Anadolu’da en eski çalgılardan biri olan ikitelli, curadan büyük, bağlamadan küçük bir çalgıdır. Adını üzerindeki iki telden alır. Günümüzde unutulmaya yüz tutan bu nadide bağlama türü için farkındalığı artıracak etkinlikler düzenlenmektedir.

Ünlü Bağlama Ustaları

Halk müziğimizin en büyük sazlarından olan bağlama, günümüzde ustalarıyla müziğimize renk katmaya devam ediyor. Orhan Gencebay, Arif Sağ, Talip Özkan, Erdal Erzincan, İsmail Tunçbilek gibi ustalar, bağlamalarıyla halk müziğimizin yaşatılmasında, bağlamanın popüler ve ilgi duyulan enstrümanlar arasında ilk sırada yer almasına katkı sağlıyor.

 Bağlama Çalmayı Nasıl Öğrenebilirim?

Bağlama, perdeli bir müzik aleti olması nedeniyle, perdesiz enstrümanlara oranla çok daha kolay öğrenilebilen bir enstrümandır. Gerek aşina olduğumuz halk müziği ve gerekse özel sesi ve tınısıyla bağlama , hemen her yaştan türkü dostlarının ilgi duyduğu bir sazdır. Bağlama çalmayı öğrenmek isteyen herkesin öncelikle temel nota bilgisine sahip olmaları gerekir. Teori olmadan yapılacak pratikler, yalnızca birkaç türkünün ezbere çalınmasından öteye geçemez. ESM bünyesindeki atölye ve çalışma gruplarında yürütülen etkinliklerle kısa sürede temel nota bilgi ve becerisine kavuşabilir, mevcut bilgilerinizi geliştirebilirsiniz. Bağlama çalmada ikinci aşama, bağlama çalabilmek için duruş ve tutuş çalışmalarının yapılmasıdır. Bağlama oturarak çalınabilen bir enstrümandır. Doğru duruş ve tutuş aktivitelerinin ardından mevcut nota bilginizin bağlamaya aktarılmasında gerekli olan vuruş tekniklerinin yapılacak pratiklerle pekiştirilmesi önemlidir. Temel düzeyde edinilen nota ve bağlama çalma becerileri, sanat merkezimizde yürütülen çalışma grupları aracılığıyla çok daha fazla pratik yapabilmenizin yolunu açıyor. Düzenli olarak gerçekleştireceğiniz pratik çalışmaları ile bağlama çalma hayalinizi gerçeğe dönüştürebilirsiniz. Usta saz sanatçılarının, bağlama çalmanın püf noktalarını, deneyimlerini de edinebileceğiniz workshoplar, her seviye için bireysel öğrenme ortamı sunuyor.

ESM'DEN GÖRÜNTÜLER