ud kursu

BİLGİ TALEP FORMU

UD WORKSHOPLARI

Telli çalgılar ailesi içinde yer alan ud/ut, mızraplı ve perdesiz bir enstrümandır. Hüzünlü makamların nadide icracısı olan ud, çalınması zor bir müzik aletidir. Ezgican Sanat Merkezimizde görevli udilerin eşliğinde düzenlenen atölye ve grup çalışmaları, usta çırak ilişkisi içinde deneyim paylaşımlarının yapıldığı müzik ortamlarına dönüşerek, ud çalmayı öğrenmek isteyenler için düzenlenen aktiviteler ve etkinliklerle bu hayalleri kısa sürede gerçekleşiyor.

UD Nasıl Bir Çalgıdır?

Ud, telli çalgılar ailesinin bir üyesidir. Mızraplı olarak çalınan ud, Klasik Türk Müziği içinde davudî seslerin (bas seslerin) icracısıdır. 950’li yıllarda Farabi tarafından icat edildiği bilinen udun Türk sazı mı yoksa Arap sazı mı olduğu günümüzde de tartışması devam eden bir konudur. Arapça’da adı, sarısabır, öd ağacı anlamlarına gelen ‘el-oud’ kelimesinden Anadolu’ya ud şeklinde geçmiştir. Ud yalnızca ülkemizde değil özellikle Arap Yarımadasında rağbet gören bir enstrümandır. Enstrümanın XI. ve XII. yüzyıllardaki Haçlı Seferleri ile Avrupa ile tanıştığı bilinmektedir. Avrupa’daki adı ‘lute’ olan udun iki farklı türü bulunur.

Ud Türleri

Günümüzde kullanılan udlar, yapımı ve şekli itibariyle iki farklı türü bulunur.  Bunlardan ilki Zenne Ud, yani kadın udu; diğeri ise Erek ududur. Aralarındaki temel farklılıklar boyutlarının farklı oluşudur. Erkek udlarında gövdenin haznesi daha geniş ve gövdeyi oluşturan yaprak dilimlerinin sayısı 21’dir. Zenne udları (Hanım udları)ise daha dar bir gövdeye sahip olmaları için 19 yaprak diliminden oluşur. Buradaki temel ihtiyaç, bayanların kol uzunluğunun udu çalmaya yetmemesidir. Daha dar bir göğse sahip Zenne udu, bayanlara bu konuda kolaylık sağlar.

Udun Kullanıldığı Müzik Türleri

Klasik Türk Müziği icrasında önemli bir yere sahip olan udun, Arap yarımadasında çok daha popüler bir enstrüman olduğunu söyleyebiliriz. Günümüz müzik dünyası içinde popüler müzikte de yer edinen ut, Klasik Türk Müziğinin önemli bir enstrümanıdır. Udun büyük olan haznesi nedeniyle kucağa alınarak çalınması gerekir. Ancak kucağa alındığında, geniş haznesi tellerin bakılarak çalınmasına mani olur. Bu nedenle görünmeden çalınan, bir bakıma ezbere çalınabilen bir enstrümandır. Gerek günümüzde gerekse tarihsel süreç içinde pek çok udinin görme engelli olduğunu söyleyebiliriz. Görme engellilerin bu konuda iyi oluşlarında, enstrümanın bakmadan çalınması gerektiği yatar. Ud, özellikle Klasik Türk Müziği bestecilerinin çaldığı bir enstrüman olarak karşımıza çıkıyor. Türk Müziğinde, hüzzam makamların, hüzünlü makamların aranan enstrümanıdır. Ülkemizde telli saz ailesi içinde bağlamanın çok gerisinde kalsa da Arap müziği içinde önemli bir yer tutar.

Ud Çalmak Zor mu?

Her enstrümanın çalınması sanıldığı kadar kolay değildir. Bunun için heves, azim ve sabır gereklidir. Ud, perdesiz bir enstrüman olması nedeniyle çalınması zor müzik aletlerinden biri olarak kabul edilir. Ancak öğrenmek isteyenlerin azim ve kararlılığı bu zorluğun üstesinden gelebilmelerini sağlar. Ud çalabilmek için iyi bir müzik kulağına, temel nota bilgisine sahip olunması ve sonrasında udun tanınması, duruş ve tutuş pozisyonlarının kazanılması gereklidir. Doğru tutuş çalışmalarından sonra, notaların uda aktarılmasına başlanabilir. Yapılabilecek teknik çalışmalar ve pratikler ile kısa sürede ud çalabilirsiniz. Normal becerilere sahip kişiler için uddan istenen seslerin çıkarılması için düzenli olarak çalışmaların yapılacağı altı aylık bir süre yeterlidir.

Ancak bu altı aylık süreç, deyim yerindeyse uddan temel seslerin çıkarılması ile sınırlıdır. İyi bir udi olunabilmesi için temel düzeyin çok üzerine çıkabilmek gerekiyor. Bunun için de yapılacak olan çalışmalara mümkün olan en iyi zamanda başlanmalıdır.

Ud Çalmayı Öğrenmek İçin Yaş Sınırı Var mı?

Müzik enstrümanlarını çalmayı öğrenmek için yaş sınırı koymak ya da belli bir yaş sınırı olduğunu düşünmek müzik aletleri için yanlış önyargıların oluşmasını sağlıyor. Bilinenin aksine ud ya da herhangi bir enstrümanı çalabilmek için bir yaş sınırlaması bulunmaz. Haznesinin genişliği ve kolun klavyeyi tutabilmesi için ud çalmayı öğrenmeye başlama yaşını 7 yaş olarak kabul edebiliriz. Kendi başına öğrenilmesi çok çok zor olan bu enstrümanı çalmayı öğrenmek için düşünülmüş workshoplar, yetenekli udi sanatçıların deneyimleri ve çalış teknikleri ile şekilleniyor. Bireysel ve grupla yapılacak etkinliklerin, bilgi ve becerilerinizi doğrudan etkileyeceği ve artıracağı atölye çalışmalarında usta çırak ilişkisi içinde ud çalmayı, kaynağından edinebileceksiniz.

ESM'DEN GÖRÜNTÜLER